mediterende man, foto via Pexels.com

Wat is raja yoga?

Onlangs hadden we het over karma yoga, één van de hoofdtakken van de yogaleer van Patanjali. Ditmaal belichten we de hoofdtak ‘raja yoga’.

4 hoofdpaden van yoga

Er zijn vier hoofdpaden van yoga: Raja Yoga, Bhakti Yoga, Jnana Yoga en Karma Yoga. Karma yoga is de yoga van ‘actie’, waarbij je je hart zuivert door te leren onbaatzuchtig te handelen en in dienst van anderen te staan. Bhakti yoga is het pad van toewijding en richt zich op toewijding aan het goddelijke. Jnana yoga is de yoga van wijsheid en moedigt mensen aan om de oude geschriften zoals de Upanishads te bestuderen.

Raja yoga: ‘de koninklijke weg’

En dan is er raja yoga. Raja yoga is de yoga van controle over lichaam en geest. De focus ligt op meditatie en energetica. Hier komen ook hatha yoga en moderne asanas vandaan. ‘Raja’ betekent ‘koning’: via raja yoga bewandel je dus de ‘koninklijke weg’. Deze vorm van yoga heeft als doel om tot eenwording en daarmee bevrijding te komen, door volledige beheersing van de geest.

Hoe beoefen je raja yoga?

Raja yoga helpt ons om de innerlijke werkelijkheid te ervaren door middel van een achttrapsladder of acht stappen. Door dit pad methodisch te volgen, leren we onze verlangens, emoties en gedachten te verifiëren, evenals de ondergesneeuwde indrukken en gedachten die in het onderbewustzijn sluimeren. De acht stappen zijn als volgt:

1. Yama verwijst naar de vijf onthoudingen:
- Ahimsā: geweldloosheid;
- Satya: waarheidslievendheid;
- Āsthēya: niet stelen;
- Brahmachārya: kuisheid, beheersing van de seksuele energie;
- Aparigraha: vrij zijn van bezitzucht.

2. Niyama verwijst naar de vijf voorschriften:
- Shaucha: reinheid (in alle opzichten);
- Samtosha: tevredenheid, welbehagen;
- Tapas: soberheid, ascese;
- Svādhyāya: zelfbeschouwing, introspectie;
- Īshvarapranidhāna: devotie en overgave aan Īshvara (God).

3. Asana: (lichaams)houding;
4. Prānāyāma: beheersing van de prāna (levensenergie);
5. Pratyāhāra: het terugtrekken van de zintuigen van hun objecten;
6. Dhārana: concentratie;
7. Dhyāna: meditatie;
8. Samādhi: totale absorptie.

Externe pad van raja yoga: hatha

De eerste vijf treden - yama, niyama, asana, pranayama en pratyahara - vormen het externe pad van hatha yoga, dat een voorbereiding is op de laatste drie interne stadia van raja yoga. De yama's en niyama's zijn tien verbintenissen van houding en gedrag. Een set van dergelijke disciplines (niyama's) is bedoeld om de menselijke persoonlijkheid te verbeteren en de andere (yama's) is bedoeld om onze relaties en interacties met andere wezens in de wereld te sturen. Yoga is dus een opleiding voor zowel interne als externe groei. De derde tree (asana’s) focust op fysieke houding. De vierde stap van raja yoga is pranayama. Prana is de vitale energie die lichaam en geest ondersteunt. De grootste manifestatie van prana is de adem, daarom wordt pranayama ook de 'wetenschap van de ademhaling' genoemd. De vijfde stap is pratyahara, of terugtrekking uit de wereld en volledige beheersing van de zintuigen.

Interne pad van raja yoga: meditatie

De eerste vijf externe stappen van raja yoga bereiden je fysiek voor op de laatste drie interne oefeningen van raja yoga. Dit zijn dharana, dhyana en samadhi, die meer direct gericht zijn op beheersing van de geest. Onze zintuiglijke indrukken leiden de geest af wanneer we willen dat hij zich bewust wordt van de innerlijke rust. Het is dus nuttig om dharana of ‘concentratie’ te leren, de zesde stap in raja yoga die overgaat in de zevende stap: ‘dhyāna’ of meditatie. Meditatie helpt ons bewust te worden van de subtielere en positievere krachten binnenin. Langdurige en meermalige meditatie kan leiden tot de laatste stap ‘samādhi’, de bovenbewuste staat. In deze staat worden we één met het hogere Zelf en overstijgen we alle onvolkomenheden en beperkingen.

Meer inspiratie